KONGRES Katoliczek i Katolików

Nasze opinie

Monarchia zastępcza

Monarchia zastępcza

Zewsząd dobiegają głosy o kryzysie Kościoła. Jest to w istocie rzeczy pytanie o to, co zostało kryzysem dotknięte. Kryzys ten w różnych miejsca globu – mimo podobieństw i cech wspólnych – ma cały szereg lokalnych swoistości.

W Polsce kryzys Kościoła w niewielkim stopniu dotyka instytucji religijnej, którą Kościół przestał być już dawno, a może w naszym kraju nigdy nie był. Kościół pełnił w dziejach Polski rolę struktury państwowotwórczej, potem gwaranta jedności (jak te zrastające się członki św. Stanisława), potem doszła funkcja międzypaństwa w okresie interregnum, a potem bardzo długo z niewielkimi przerwami – państwa zastępczego.

Po roku 1989 stał się Kościół polski zastępczą monarchią, nadającą państwu pozbawionemu majestatu instytucji publicznych właśnie ten majestat. Tak więc papież Polak był rodzajem króla polskiego i zasługi dla jego królestwa przewyższają niepomiernie te religijne. Potem było gorzej. Majestat skarlał do wielu diecezji i przybrał niekiedy cechy groteskowe jak słynna kareta w kształcie dyni w której jeden z biskupów udał się na łowy. Ale zdjęcia także innych biskupów, opartych o złote trony w drogocennych szatach, zastępowały tę właściwą ludowi potrzebę oddawania komuś czci monarszej i podziwiania dworskiego życia. Ta funkcja była potrzebna dla państwa, a stała się zabójcza dla religii.

A teraz zderzamy się z podwójną pustką. Ogarnia ona i nasze państwo, i Kościół. Nawet w tym procesie  panuje zjednoczenie obu tych podmiotów.

O autorze

Fryderyk Zoll

Fryderyk Andrzej Zoll, prof. dr hab., profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu w Osnabrück, dr h.c. Zachodnioukraińskiego Uniwersytetu w Tarnopolu. Zajmuje się przede wszystkim europejskim prawem prywatnym i prawem porównawczym. Wiceprzewodniczący Zarządu Regionu KOD Małopolskie; członek Executive Commitee European Law Institute. W Kongresie członek Zespołu Organizacyjnego Kongresu i grup "Władza", "Duchowieństwo - Lud".

1 Komentarz

    Bardzo ciekawy i ważny głos! Obserwując ogromne zainteresowanie Polaków pogrzebem Elżbiety II, myślę sobie, że w tym właśnie ukryta jest ta tęsknota. Za pewnym przewodnikiem, opoką instytucji publicznych, starym porządkiem, tym, co było dawniej, gdy byliśmy młodzi i jakoś tak inaczej to wszystko wyglądało. Z drugiej strony to tęsknota za naszą babcią w wersji ulepszonej, rodziną, która trzymała się razem. Nawet to podglądanie pieleszy niesfornych kuzynów ma w sobie coś swojskiego – w każdej rodzinie był przecież jakiś “rudy”.
    Tylko że to odeszło. I jak napisał pewien krakowski poeta: nie wróci więcej. Wybór który stoi przed nami, to albo uświadomienie sobie, że babci nie ma z nami, a my już nabraliśmy pełni praw obywatelskich, także w Kościele, albo skompromitowanie do reszty całej sprawy i pozostanie z niczym. Zamiast dalej pompować te dynie i biegać z pukawkami po lesie, chyba trzeba zająć się porządkami we Wspólnocie.

Zostaw komentarz